24 mart: Azərbaycan ədəbiyyat və səhnə sənətinin üç böyük siması

 Məmməd Səid Ordubadi (1872–1950)
Məmməd Səid Ordubadi 24 mart 1872-ci ildə Azərbaycanın Ordubad şəhərində anadan olub. O, yazıçı, publisist, dramaturq və ictimai xadim kimi fəaliyyət göstərib. Ordubadi Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi roman janrının banilərindən biri hesab olunur.

Onun ən məşhur əsərləri sırasında “Dumanlı Təbriz”, “Qılınc və qələm”, “Gizli Bakı” kimi romanlar xüsusi yer tutur. Bu əsərlərdə Azərbaycan və Yaxın Şərq tarixinin mühüm dövrləri bədii dillə təsvir olunub, ictimai-siyasi hadisələr realist üslubda təqdim edilib.

O, uzun illər jurnalistika və publisistika ilə də məşğul olub, dövrün ictimai problemlərinə aktiv münasibət bildirib.

Məmməd Səid Ordubadi 1 may 1950-ci ildə Bakı şəhərində vəfat edib. Məzarı Fəxri Xiyabanndadır və burada Azərbaycan ədəbiyyatının digər görkəmli nümayəndələri ilə yanaşı dəfn olunub.

Hacıməmməd Qafqazlı (1915–1981)
Hacıməmməd Qafqazlı 24 mart 1915-ci ildə anadan olub. O, Azərbaycan teatr sənətinin inkişafında mühüm rol oynamış aktyorlardan biridir. Uzun illər səhnə fəaliyyətində olub və müxtəlif dramatik və komik obrazlarla tamaşaçı rəğbəti qazanıb.

Onun yaradıcılığı əsasən Azərbaycan teatr məktəbinin formalaşdığı dövrə təsadüf edir. O, klassik və müasir dramaturgiyanın əsərlərində rol alaraq səhnə sənətinin inkişafına töhfə verib.

Hacıməmməd Qafqazlı 1981-ci ildə vəfat edib. Onun məzarı barədə açıq mənbələrdə dəqiq və geniş məlumat məhduddur, lakin o, Azərbaycan teatr tarixində yadda qalan aktyorlardan biri kimi xatırlanır.

Həsənağa Turabov (1938–2003)
Həsənağa Turabov 24 mart 1938-ci ildə anadan olub. O, Azərbaycan kino və teatr sənətinin ən parlaq simalarından biri kimi tanınıb. Uzun illər Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında fəaliyyət göstərib və həm aktyor, həm də rəhbər vəzifələrdə çalışıb.

Onun yaratdığı obrazlar Azərbaycan teatr və kino tarixində klassik nümunələr sayılır. Həsənağa Turabov həm dramatik, həm də xarakterik rolları ilə yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirib və tamaşaçıların böyük sevgisini qazanıb.

O, 3 fevral 2003-cü ildə vəfat edib və Fəxri Xiyabannda dəfn olunub. Onun məzarı Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinin uyuduğu ən müqəddəs məkanlardan biridir.

Bu üç böyük sənətkarın 24 martda dünyaya gəlməsi təsadüfi deyil – Azərbaycan mədəniyyətində bu tarix ədəbiyyatın, teatrın və aktyorluq sənətinin inkişafını simvolizə edən günlərdən biri kimi yadda qalır.