3-04-2026, 17:30

İnsan beyninin istifadə olunmayan hissələri varmı

 


Pressline.az xəbər verir ki, insan beyni barədə yayılmış “beynin yalnız 10%-i istifadə olunur” fikri hələ də geniş müzakirə mövzusudur və elmi cəmiyyət tərəfindən tez-tez təkzib edilir.

Əslində, neyroloqlar və beyin tədqiqatçıları bildirirlər ki, insan beyni çox mürəkkəb və hərtərəfli işləyir. Müasir texnologiyalar, məsələn, funksional maqnit-rezonans tomoqrafiyası (fMRI) göstərir ki, beynin müxtəlif hissələri fərqli tapşırıqlar zamanı aktiv olur. Hətta istirahət zamanı belə beyində müəyyən fəaliyyət davam edir, çünki beyin daim məlumat emalı, yaddaş saxlanması və bədən funksiyalarının tənzimlənməsi ilə məşğuldur.

Beynin müəyyən hissələri “az istifadə olunur” kimi görünə bilər, lakin bu, onların faydasız olduğu mənasına gəlmir. Məsələn, prefrontal korteks düşünmə, planlaşdırma və qərar vermə funksiyalarında əsas rol oynayır, limbik sistem emosiyaları idarə edir, kiçik beyin (cerebellum) isə motor bacarıqları və balans üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Hər bir neyron şəbəkəsi müəyyən vaxtlarda aktiv olur və müxtəlif şərtlərdə funksiyasını yerinə yetirir.

Beyinlə bağlı yanlış inanclar, çox vaxt populyar mədəniyyət və film sənayesindən qaynaqlanır. Bu, insanların “gizli potensial” mövzusuna marağını artırsa da, elmi cəhətdən səhvdir. Əslində, insan beyni kompleks sinir sistemi olaraq daim işləyir və bütün hissələr bir qayda olaraq funksionaldır.

Bəzi alimlər isə bildirirlər ki, beyin plastisitesi və öyrənmə qabiliyyəti onun “potensial istifadəsi” baxımından maraqlı sahələr yaradır. İnsan öyrəndikcə, yeni neyron yolları formalaşır və əvvəllər az aktiv olan sahələr daha çox işləməyə başlayır. Bu isə beynin potensialını tam istifadə etmək üçün həyat boyu imkanlar təqdim edir.

Xəbər lenti