21.03.2026

Şimal işıqları: Yer maqnit sahəsinin yaratdığı möhtəşəm atmosfer hadisəsi

Şimal işıqları Yer atmosferində müşahidə olunan ən təsirli təbii hadisələrdən biridir və onların yaranması birbaşa maqnit sahəsi ilə bağlıdır.

Pressline.az xəbər verir ki, bu işıq fenomeni Günəşdən gələn yüklü hissəciklərin Yer atmosferi ilə qarşılıqlı təsiri nəticəsində formalaşır.

Bu hadisə elmi olaraq Aurora Borealis adlanır və əsasən Yer kürəsinin qütb bölgələrində müşahidə olunur. Günəş küləyi adlanan yüksək enerjili hissəcik axını Yerə çatdıqda, planetin maqnit sahəsi bu hissəcikləri istiqamətləndirərək qütb zonalarına yönəldir.

Yer maqnit sahəsi bu prosesdə qoruyucu sipər rolunu oynayır. O, zərərli hissəciklərin birbaşa Yer səthinə çatmasının qarşısını alır və eyni zamanda onları atmosferin yuxarı qatlarına yönləndirir. Burada hissəciklər oksigen və azot atomları ilə toqquşaraq enerji buraxır və nəticədə müxtəlif rəngli işıq dalğaları yaranır.

Şimal işıqlarının rəngləri də bu qarşılıqlı təsirdən asılıdır. Yaşıl və qırmızı rənglər əsasən oksigen atomlarının reaksiyası nəticəsində, mavi və bənövşəyi tonlar isə azot molekullarının təsiri ilə meydana gəlir.

Bu fenomen ən çox Norveç, İslandiya, FinlandiyaKanada kimi yüksək enliklərdə yerləşən ölkələrdə müşahidə olunur və həm turistlər, həm də alimlər üçün xüsusi maraq doğurur.

Şimal işıqları Günəş və Yer arasındakı mürəkkəb fiziki qarşılıqlı təsirin nəticəsi olmaqla yanaşı, həm də planetimizi qoruyan maqnit sahəsinin vizual şəkildə müşahidə oluna bilən ən gözəl təzahürlərindən biridir.

Xəbər lenti