17-03-2026, 11:30

İnsan gözü 10 milyon rəngi fərqləndirə bilir

İnsan gözü sadəcə işıq qəbul edən orqan deyil; o, milyardlarla rəng çalarını ayırd edə bilən təbii bir biologiya mühəndisliyidir.

Pressline.az xəbər verir ki, insan gözü təxminən 10 milyon fərqli rəngi ayırd edə bilir. Bu, torlu qişədə yerləşən üç növ konus hüceyrəsi sayəsində mümkündür – qırmızıya, yaşıl və mavi işığa həssas olan bu hüceyrələr işığın intensivliyi və dalğa uzunluğunu analiz edir, nəticədə gözümüz milyonlarla fərqli ton görür.

Daha dərin maraqlı fakt: gözün rəng ayırd etmə qabiliyyəti yalnız konus hüceyrələrinin sayından asılı deyil. Hər bir hüceyrə eyni zamanda sinir impulslarını işləyən kompleks neyron şəbəkəsi ilə bağlıdır. Beyin bu siqnalları analiz edir və bir rəngi digərindən fərqləndirir. Məsələn, qırmızı ilə narıncı arasındakı incə fərqi yalnız 40 konus hüceyrəsi və yüzlərlə sinir bağlantısı ayırd edə bilir.

İnsan görmə sistemi həm də adaptivdir. Qaranlıqda bir an üçün rəngləri itirsək də, göz rod hüceyrələri vasitəsilə işığın intensivliyini ölçür və gecə görməmizi təmin edir. Maraqlıdır ki, bəzi insanlar hiperxromatik görmə qabiliyyətinə malikdir – onlar standart insan gözü ilə görünməyən çalarları da ayırd edə bilir. Digər tərəfdən, rəng korluğu olan şəxslər bəzi tonları demək olar ki, ayıra bilmirlər, bu da beynin və gözün rəng kodlaşdırması mexanizminin necə mürəkkəb olduğunu göstərir.

Təbiətdə insan gözünün bu qabiliyyəti həyati əhəmiyyət kəsb edib: meyvələrin yetişdiyini, təhlükəli heyvanları, və ya hava dəyişikliklərini vaxtında ayırd etmək üçün. Elm adamları bu bioloji mexanizmi rəng ekranları, optik texnologiyalar və kompüter vizualizasiyası üçün ilham mənbəyi kimi öyrənir.

Xəbər lenti