24-04-2026, 09:00

Kiber-gigiyena: Şəxsi məlumatlarınızı qorumaq üçün 10 sadə və vacib addım

 


Müasir dövrdə internet həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib, lakin bu rəqəmsal dünya həm də müəyyən risklər daşıyır. Şəxsi məlumatlarımızın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün "kiber-gigiyena" qaydalarına əməl etmək artıq seçim deyil, bir zərurətdir. Gündəlik vərdişlərimizdə edəcəyimiz kiçik dəyişikliklər bizi böyük kiber-təhdidlərdən qoruya bilər. Virtual aləmdə özünüzü daha güvəndə hiss etmək üçün bu 10 addımı mütləq nəzərə alın.

Pressline.az xəbər verir ki, birinci və ən vacib addım hər bir hesab üçün fərqli və mürəkkəb şifrələrdən istifadə etməkdir. Şifrələrinizdə həm böyük-kiçik hərflər, həm də rəqəm və simvolların olmasına diqqət yetirin. İkinci addım olaraq, mütləq "İki faktorlu təsdiqləmə" (2FA) funksiyasını aktivləşdirin. Bu, şifrəniz ələ keçsə belə, hesabınıza girişin qarşısını alan ikinci bir baryer rolunu oynayır. Üçüncü vacib məqam proqram təminatlarını mütəmadi olaraq yeniləməkdir. Yenilənmələr sistemdəki təhlükəsizlik boşluqlarını bağlayır və sizi haker hücumlarından qoruyur.

Dördüncü addım ictimai Wi-Fi şəbəkələrindən istifadə edərkən ehtiyatlı olmaqdır. Belə şəbəkələrdə bank əməliyyatları etmək və ya gizli məlumatları paylaşmaq risklidir. Beşinci olaraq, şübhəli keçidlərə (linklərə) və e-poçtlara qarşı diqqətli olun. Tanımadığınız göndərənlərdən gələn faylları yükləmək cihazınıza zərərli proqramların daxil olmasına səbəb ola bilər. Altıncı addım mütəmadi olaraq məlumatlarınızın ehtiyat nüsxəsini (backup) çıxarmaqdır. Bu, məlumatlarınız silinsə və ya oğurlansa belə, onları geri qaytarmağa kömək edəcək.

Yeddincisi, tətbiqlərə verdiyiniz icazələri nəzərdən keçirin. Bir oyun tətbiqi sizin kontaktlarınıza və ya mikrofona giriş istəyirsə, bu şübhə doğurmalıdır. Səkkizinci addım antivirus proqramlarından istifadə etməkdir. Keyfiyyətli bir antivirus proqramı cihazınızı gizli təhlükələrdən daim mühafizə edəcək. Doqquzuncu məqam sosial media profilinizin gizlilik tənzimləmələrini yoxlamaqdır. Şəxsi məlumatlarınızı hər kəsə açıq şəkildə paylaşmaq sizi hədəf halına gətirə bilər.

Nəhayət, onuncu addım rəqəmsal izlərinizi təmizləməkdir. Artıq istifadə etmədiyiniz hesabları silmək məlumatlarınızın yayılma riskini azaldır. Bu addımlar ilk baxışda sadə görünə bilər, lakin onların hər biri rəqəmsal təhlükəsizliyinizin bir kərpicidir. Unutmayın ki, internetdə təhlükəsizlik yalnız texnologiya ilə deyil, həm də sizin diqqətinizlə təmin olunur. Kiber-gigiyena qaydalarına riayət etmək rəqəmsal dünyada sağlam və hüzurlu yaşamağın açarıdır. Özünüzü və yaxınlarınızı qorumaq üçün bu vərdişləri bu gündən tətbiq etməyə başlayın.

Xəbər lenti