Axan çaylarda bəzi balıq növləri geri üzərək doğulduqları yeri tapa bilir

Bu proses əsasən Miqrasiya ilə bağlıdır və balıqların mövsümi və həyat dövrünə uyğun olaraq bir mühitdən digərinə köç etməsini ifadə edir. Qızılbalıqlar okeanda böyüdükdən sonra çoxalma dövrü çatdıqda yenidən şirin su çaylarına doğru hərəkət edirlər.

Onların doğulduqları yeri tapması Maqnitoresepsiya və kimyəvi yaddaş mexanizmləri ilə izah olunur. Balıqlar Yer maqnit sahəsini “bioloji kompas” kimi istifadə edərək ümumi istiqaməti müəyyən edir, daha sonra isə çay suyunun kimyəvi tərkibindəki unikal “qoxu imzası” vasitəsilə dəqiq doğum yerini tapırlar.

Bu geri dönüş davranışı həm də təkamül baxımından mühüm üstünlük yaradır. Doğulduqları yerə qayıdan balıqlar çoxalma üçün daha uyğun şərait seçir və bu, növün davamlılığını artırır. Adaptasiya bu davranışın formalaşmasında əsas rol oynayan mexanizmlərdən biridir.

Dəniz biologiyası sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bu mürəkkəb naviqasiya sistemi həm sinir sisteminin yaddaş funksiyası, həm də ətraf mühit siqnallarının inteqrasiyası ilə mümkün olur.

Bəzi balıq növlərinin geri üzərək doğulduqları çayları tapması təbiətin ən dəqiq və mürəkkəb naviqasiya sistemlərindən biri kimi qiymətləndirilir və bu davranış bioloji instinkt ilə ətraf mühit siqnallarının harmonik vəhdətini nümayiş etdirir.