17-03-2026, 15:30

Yer kürəsinin maqnit qütbləri tarix boyu bir neçə dəfə dəyişib

Yer kürəsinin maqnit sahəsi planetimizi kosmik radiasiyadan qoruyan vacib təbii qalxanlardan biridir.

Pressline.az xəbər verir ki, geoloji araşdırmalar göstərir ki, Yer kürəsinin maqnit qütbləri tarix boyu dəfələrlə yerini dəyişib və bu hadisə elm dilində “maqnit qütbünün çevrilməsi” kimi tanınır.

Alimlər vulkanik süxurlar və okean dibindəki maqnit izlərini araşdıraraq müəyyən ediblər ki, Yer tarixində bu proses yüzlərlə dəfə baş verib. Lava soyuduğu zaman içindəki minerallar həmin dövrdə mövcud olan maqnit sahəsinin istiqamətini “yadda saxlayır”. Bu izlər sayəsində geoloqlar milyonlarla il əvvəl qütblərin necə dəyişdiyini müəyyən edə bilirlər.

Maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, son böyük maqnit qütb çevrilməsi təxminən 780 min il əvvəl baş verib. Bu hadisə Brunhes–Matuyama maqnit çevrilməsi kimi tanınır. Alimlər gələcəkdə də belə dəyişikliklərin baş verə biləcəyini ehtimal edir, lakin bunun nə vaxt baş verəcəyi dəqiq məlum deyil.

Qütblərin dəyişməsi Yer üzərində həyat üçün birbaşa təhlükə yaratmır, lakin bu proses zamanı maqnit sahəsi zəifləyə bilər. Bu isə kosmik radiasiyanın Yer atmosferinə daha çox təsir etməsinə səbəb ola bilər. Buna baxmayaraq, geoloji tarix göstərir ki, həyat belə dəyişikliklərə uyğunlaşaraq davam etməyi bacarıb.

Bu fenomen planetimizin dinamik quruluşa malik olduğunu və Yer nüvəsində baş verən proseslərin hələ də elm üçün böyük tədqiqat mövzusu olduğunu göstərir.

Xəbər lenti