16-03-2026, 16:30

Arktika buzlarının 90%-i son 30 ildə əriməkdədir

Qlobal iqlim dəyişiklikləri planetimizin Şimal qütb bölgəsində dramatik təsirlər göstərir.

Pressline.az xəbər verir ki, Arktika buzlarının təxminən 90%-i son 30 il ərzində əriməkdədir və bu proses sürətlənmiş qlobal istiləşmənin ən bariz göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilir. Buz örtüklərinin əriyərək azalması həm dəniz səviyyəsinin qalxmasına, həm də qütb ekosistemlərinin strukturunda ciddi dəyişikliklərə səbəb olur.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, Arktikada temperatur son yarım əsrdə orta hesabla digər bölgələrlə müqayisədə iki dəfə daha sürətlə artıb. Bu, həm dəniz buzlarının mövsümi ərimə dövrlərinin uzanmasına, həm də qalıcı buz sahələrinin sürətlə azalmasına gətirib çıxarır. Buz sahəsinin azalması isə ekoloji balansı pozaraq, bölgədə yaşayan heyvan növlərinin yaşayış mühitini ciddi şəkildə dəyişdirir.

Eyni zamanda, Arktika buzlarının əriyərək azalması qlobal iqlim sisteminə də təsir göstərir. Buzların əks etdirdiyi günəş şüaları azalır, nəticədə dəniz və torpaq səthləri daha çox istilik udur, bu da istiləşmə prosesini daha da sürətləndirir. Bu geribildirim mexanizmi qlobal iqlim dəyişikliklərinin proqnozlaşdırılmasını çətinləşdirir və qlobal hava modellərinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, əgər bu tendensiya davam edərsə, gələcəkdə Arktika buzlarının yaz dövründə demək olar ki, tamamilə əriyərək yox olması mümkündür. Bu isə yalnız regional deyil, bütün planet üçün ciddi ekoloji və iqtisadi nəticələr doğura bilər. Əriyən buzların yaratdığı dəniz səviyyəsi artımı sahil şəhərlərində daşqın riskini artırır, qlobal dəniz nəqliyyatı və ekosistemləri dəyişdirir.

Arktika buzlarının azalması həm də beynəlxalq siyasət və enerji resursları üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qlobal istiləşmənin qarşısını almaq məqsədilə aparılan tədqiqatlar və siyasət təşəbbüsləri, bu prosesin həm ekoloji, həm də iqtisadi təsirlərini azaltmaq üçün əsas vasitələr hesab olunur.

Xəbər lenti