“Dəli Kür” filmi – Azərbaycan kino tarixinin klassik incisi

 Pressline.az xəbər verir ki, 1969-cu ildə çəkilmiş “Dəli Kür” filmi Azərbaycan kinosunun ən dəyərli ekran əsərlərindən biridir. Film görkəmli yazıçı İsmayıl Şıxlının eyniadlı romanının motivləri əsasında hazırlanıb və XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın ictimai və siyasi həyatını, maarifçilik ideyalarını və millət şüurunun oyanışını dramatik şəkildə göstərir.

“Dəli Kür” Azərbaycanfilm kinostudiyasında lentə alınıb. Rejissoru Hüseyn Seyidzadə olan film, dövrünün sosial və siyasi reallıqlarını əks etdirən bədii ekranlaşdırma nümunəsidir. Film tamaşaçıya yalnız bir kənddəki hadisələri yox, həm də o dövrün ictimai dəyişikliklərini və insan talelərinin mürəkkəbliyini təqdim edir.

Mövzunun əsasını təşkil edən süjet, Cahandar ağa obrazının evli bir qadını qaçırması və bu hadisə ətrafında inkişaf edən gərginlikləri göstərir. Eyni zamanda, qabaqcıl ziyalıların və maarifçi pedaqoqların xalq arasında azadlıq şüurunun formalaşması da obrazlı şəkildə ekrana gətirilir.

Filmin ssenari müəllifi İsmayıl Şıxlı, quruluşçu rejissor Hüseyn Seyidzadə, operator isə İqor Boqdanov olub. Bəstəkar Cahangir Cahangirov filmə dramatik musiqi atmosferi qatıb.

Baş rollarda yer alan aktyorlar arasında:

Zemfira Sadıqova – Mələk obrazı,  Eldar Əliyev,  Məlik Dadaşov,  Leyla Bədirbəyli,  Liya Eliava və digər tanınmış sənətçilər var. Film aktrisa Zemfira Sadıqovanın karyerasında xüsusi iz buraxıb və onun “Mələk” obrazı tamaşaçıların yaddaşında qalıcı olub.

Çəkiliş zamanı bir sıra çətinliklər yaranıb. Sovet senzurası səbəbindən filmin orijinal finalı dəyişdirilməli olub. Başlanğıcda Cahandar ağanın kazaklarla döyüş səhnəsi göstərilsə də, sonradan bu səhnə kəsilib və finalda hadisələrin dramatik həlli ekrana gətirilib.

Filmdəki Novruz bayramı səhnələri isə xüsusi vurğulanır. Bu səhnələr o dövr üçün cəsarətli bir addım sayılır və milli bayram mədəniyyətini kino ekranına uğurla gətirir. Çəkilişlər zamanı Kür çayının sahilində və kənd yerlərində aparılan real kadrlar filmə dramatik realizm qatıb.

“Dəli Kür” yalnız bədii ekran əsəri deyil, həm də Azərbaycan milli kino irsinin əvəzsiz nümunəsidir. Sosial-psixoloji dərinliyi, obrazların reallığı və dövrün ictimai-mədəni mühitini əks etdirməsi filmi həm yerli, həm də beynəlxalq səviyyədə diqqətəlayiq edir.

Bu ekran əsəri nəsillər boyunca tamaşaçılar tərəfindən yüksək qiymətləndirilir və Azərbaycan kinosunun klassik incisi kimi daim xatırlanır.