17-03-2026, 16:30

Milyon illər əvvəl Yer kürəsində bir sutka daha qısa olub

Planetimizin tarixi göstərir ki, Yer kürəsində zaman ölçüsü həmişə indiki kimi olmayıb.

Pressline.az xəbər verir ki, geoloji və astronomik tədqiqatlara görə təxminən 600 milyon il əvvəl Yer kürəsində bir sutka təxminən 21–22 saat davam edirdi.

Bu fərqin əsas səbəbi Yer kürəsinin fırlanma sürətinin zamanla dəyişməsidir. Planet ilk formalaşdığı dövrlərdə daha sürətlə fırlanırdı. Lakin Ayın cazibə qüvvəsi nəticəsində okeanlarda yaranan gelgit hadisələri Yer kürəsinin fırlanmasını tədricən yavaşladıb. Bu proses milyon illər boyunca davam etdiyi üçün sutkaların uzunluğu da getdikcə artıb.

Alimlər bu məlumatı əsasən qədim mərcan skeletləri və geoloji süxurlardakı qatları araşdıraraq əldə ediblər. Bu təbii strukturlar ildə neçə gün olduğunu və günün uzunluğunu müəyyən etməyə kömək edən izlər saxlayır. Analizlər göstərir ki, qədim dövrlərdə ildə daha çox gün mövcud olub, çünki sutkalar daha qısa idi.

Maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, Yer kürəsinin fırlanması bu gün də çox kiçik sürətlə yavaşlamağa davam edir. Hesablamalara görə, hər yüz ildə sutka təxminən 1,7 millisanıyə uzanır. Bu dəyişiklik insan həyatı üçün hiss olunacaq qədər böyük olmasa da, uzun geoloji dövrlərdə zaman ölçüsünü ciddi şəkildə dəyişdirir.

Bu fakt göstərir ki, Yer kürəsi statik deyil, daim dəyişən dinamik bir sistemdir və planetin hərəkəti kainatdakı cazibə qüvvələri ilə sıx bağlıdır.

Xəbər lenti