17.03.2026

Yer kürəsi ekvator xəttində saatda təxminən 1670 kilometr sürətlə fırlanır

Planetimizin hərəkəti gündəlik həyatımızda hiss edilməsə də, Yer kürəsi kosmosda son dərəcə sürətli hərəkət edir.

Pressline.az xəbər verir ki, Yer kürəsi öz oxu ətrafında fırlanarkən ekvator xəttində təxminən saatda 1670 kilometr sürətə çatır. Bu sürət saniyədə təxminən 460 metrə bərabərdir.

Bu fırlanma nəticəsində Yer üzündə gündüz və gecə yaranır. Planet bir tam dövrünü təxminən 24 saat ərzində tamamlayır və bu proses bütün canlıların bioloji ritminə birbaşa təsir göstərir. İnsanların yuxu rejimi, heyvanların davranışı və bitkilərin fotosintez prosesi bu fırlanma ilə bağlıdır.

Maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, Yer kürəsinin fırlanma sürəti hər yerdə eyni deyil. Ən yüksək sürət ekvator bölgəsində müşahidə olunur, qütblərə yaxınlaşdıqca isə bu sürət azalır. Məsələn, Şimal və Cənub qütblərində faktiki olaraq fırlanma sürəti sıfıra yaxın hesab olunur.

Elm adamlarının hesablamalarına görə, Yer kürəsinin fırlanma sürəti çox uzun zaman ərzində yavaş-yavaş azalır. Bunun əsas səbəbi Ayın cazibə qüvvəsinin okeanlarda yaratdığı gelgit hadisəsidir. Bu proses nəticəsində sutkaların uzunluğu milyon illər ərzində tədricən artır.

Planetimizin bu sürətli fırlanması həm də atmosfer axınlarını, okean cərəyanlarını və iqlim sistemini formalaşdıran əsas amillərdən biri hesab olunur.

Xəbər lenti