26-03-2026, 11:00

Bəzi kaktus növləri günəşin altında suyu qoruyaraq yaşaya bilir

Pressline.az xəbər verir ki, səhralarda yaşayan bəzi kaktus növləri ekstremal şəraitdə sağ qalmaq üçün unikal adaptasiya mexanizmlərinə malikdir. Onlar günəşin güclü şüaları altında uzun müddət su itirmədən yaşaya bilir və buna görə də səhranın sərt iqlimində üstünlük əldə edirlər.

Saguaro kaktusu (Carnegiea gigantea) Meksika və ABŞ-ın Arizona səhralarında yaşayır. Bu nəhəng kaktuslar yağış suyu zamanı öz kökləri ilə çox miqdarda su toplayır və onu daxili toxumalarında saxlaya bilir. Saguaro günəşin ən isti saatlarında öz yarpaqlarını və gövdəsini minimal səthlə açaraq suyun buxarlanmasını azaldır.

Digər nümunə  Barrel kaktusu (Ferocactus spp.)dur. Bu növlər silindrik formalı gövdələri vasitəsilə yağışı və rütubəti toplamaqla yanaşı, epidermisində qalın mum qatları sayəsində su itkisini minimuma endirir. Barrel kaktusları günəşin şiddətli istiliyində belə uzun müddət yaşaya bilir.

Bu növlərin gövdəsindəki su anbarları və qabıq strukturu biomimetik texnologiyalarda da ilham mənbəyi olub. Bu prinsiplər əsasında suyu qoruyan materiallar və enerji səmərəli soyutma sistemləri hazırlanır.

Bəzi kaktuslar həm də gecə fotosintezi edən CAM (Crassulacean Acid Metabolism) mexanizmi vasitəsilə gündüz su itkisini azaldır. Beləliklə, onlar gün ərzində bağırsaq səthlərini bağlayır, gecə isə karbon dioksidi toplayaraq fotosintez edirlər. Bu adaptasiya səhrada sağ qalmaq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Səhralarda yaşayan kaktusların bu unikal adaptasiyası onların ekstremal mühitdə yaşamasını təmin edir və təbiətdəki su qoruma strategiyalarını öyrənmək üçün əvəzsiz nümunədir.


Xəbər lenti