Su tısbağalarının uzun müddət nəfəs saxlaması

Pressline.az xəbər verir ki, bu xüsusiyyət xüsusilə soyuq su mühitində yaşayan növlərdə daha aydın müşahidə edilir və onların metabolik fəaliyyətinin mühitə uyğun şəkildə tənzimlənməsi ilə bağlıdır.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, su tısbağaları oksigen çatışmazlığı şəraitində metabolizmini əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlada bilir. Bu proses “metabolik depressiya” adlanır və orqanizmin enerji tələbatını minimuma endirərək uzun müddət oksigensiz qalmağa imkan yaradır. Xüsusilə qışlama dövründə bu canlılar bədən temperaturunun aşağı düşməsi ilə birlikdə enerji sərfiyyatını azaldır və həyati funksiyalarını minimal səviyyədə saxlayır.

Bundan əlavə, bəzi növlərdə qeyri-adi tənəffüs mexanizmləri mövcuddur. Məsələn, müəyyən su tısbağaları kloakal tənəffüs vasitəsilə – yəni bədənin arxa hissəsində yerləşən xüsusi toxumalar vasitəsilə sudan oksigen qəbul edə bilir. Bu mexanizm onların tam şəkildə su altında qalaraq uzun müddət sağ qalmasına imkan verir.

Biokimyəvi baxımdan isə bu heyvanlar laktik turşunun yığılmasına qarşı xüsusi davamlılıq nümayiş etdirir. Oksigensiz mühitdə yaranan turşuluq səviyyəsi onların qabıq və sümükləri tərəfindən qismən neytrallaşdırılır ki, bu da hüceyrələrin zədələnməsinin qarşısını alır. Bu xüsusiyyət digər onurğalı canlılarla müqayisədə tısbağaların daha yüksək dözümlülüyünü təmin edir.

Su tısbağalarının uzun müddət nəfəs almadan yaşaya bilməsi təkcə maraqlı bioloji fakt deyil, həm də ekstremal mühitlərdə həyatın davamlılığına dair mühüm elmi model kimi qiymətləndirilir. Bu xüsusiyyət gələcəkdə tibb və biotexnologiya sahələrində oksigen çatışmazlığı ilə bağlı problemlərin öyrənilməsində də tətbiq potensialına malikdir.