Siçan və zebra balığı – laboratoriya elminin əsas obyektləri

Pressline.az xəbər verir ki, Yer kürəsi üzərində elmi tədqiqatlarda ən çox istifadə olunan heyvanlar  siçan və zebra balığıdır. Bu iki növ, biotibbi və genetik tədqiqatlarda üstünlük təşkil edir, çünki onların bioloji xüsusiyyətləri insan fiziologiyasına və xəstəlik modellərinə uyğunluğu ilə seçilir.

Siçanlar (Mus musculus) klassik laboratoriya modeli sayılır. Onlar qısa həyat dövrü, yüksək çoxalma qabiliyyəti və genetik modifikasiyaya açıq olmaları ilə tanınır. Siçanlar vasitəsilə xərçəng, diabet, neyroloji xəstəliklər və immunoloji tədqiqatlar həyata keçirilir. Həmçinin onların genetik xəritəsi tam məlum olduğundan, yeni dərman və müalicə üsullarının sınaqdan keçirilməsində ideal obyekt hesab olunur.

Zebra balığı (Danio rerio) isə əsasən embryoloji və genetik tədqiqatlarda istifadə edilir. Bu balığın şəffaf larvaları inkişaf prosesini birbaşa mikroskop altında müşahidə etməyə imkan verir. Zebra balığı ilə aparılan tədqiqatlar ürək-damar sistemi, sinir sistemi və xərçəng hüceyrələrinin inkişafını öyrənməkdə mühüm rol oynayır.

Zebra balığının genomu insan genomuna çox oxşayır – təxminən 70%-lik ortaq genetik material var. Bu səbəbdən yeni gen terapiyaları və genetik mutasiyaların təsirlərini öyrənməkdə əvəzsiz modeldir.

Siçan və zebra balığı yalnız laboratoriya üçün deyil, həm də ekologiya və tibb sahəsində təlim, dərman sınaqları və xəstəlik modelləri üçün kritik əhəmiyyət daşıyır. Onların istifadəsi biotibbi elmin sürətli inkişafına və insan sağlamlığının qorunmasına birbaşa töhfə verir.