Kitabdan Filmə: Niyə Filmlər Orijinal Əsəri Üstələyə Bilmir?

Çox sevdiyimiz bir kitabın ekranlaşdırılacağını eşitdikdə həm sevinir, həm də daxili bir narahatlıq keçiririk. Təcrübə göstərir ki, əksər hallarda tamaşaçılar "kitab daha yaxşı idi" qənaətinə gəlirlər. Bunun əsas səbəbi kitabın oxucunun təxəyyülündə yaratdığı sonsuz dünya ilə rejissorun vizual çərçivəsinin toqquşmasıdır. Kitabda qəhrəmanın daxili düşüncələrini və hisslərini sətirbəsət hiss edirik, filmdə isə bu, yalnız aktyor oyunu və ya kadrlarla ifadə olunmalıdır. Yüzlərlə səhifəlik bir əsəri iki saatlıq filmə sığdırmaq üçün bir çox vacib detallar və yan süjetlər ixtisar edilir. Bu da hekayənin dərinliyinin itməsinə və bəzən mənasının təhrif olunmasına səbəb olur.

​Pressline.az xəbər verir ki, ədəbiyyat və kino tənqidçiləri bu fərqi "vasitənin təbiəti" ilə izah edirlər. Ekspertlərin fikrincə, "Kitab oxucuya aktiv yaradıcılıq imkanı verir, film isə hazır görüntünü təqdim edərək təxəyyülü məhdudlaşdırır". Lakin bəzi filmlər vizual effektlər və musiqi sayəsində kitabın atmosferini daha da gücləndirə bilir. Müəllifin aylarla üzərində işlədiyi bir təsviri filmdə cəmi bir saniyəlik kadr əvəz edir. Tamaşaçı üçün qəhrəmanın xarici görünüşü artıq kitabda xəyal etdiyi deyil, aktyorun siması olur. Bu keçid bəzən sadiq oxucularda xəyal qırıqlığı yaradır. Bununla belə, uğurlu ekranlaşdırmalar həm də kitaba olan marağı artırır və onu yeni nəsillərə tanıdır. Hər iki sənət növünün özünəməxsus dili və təsir gücü var. Əsas olan əsərin ruhunu və mesajını itirmədən onu fərqli bir formatda yaşatmaqdır. Ən yaxşı təcrübə isə əvvəlcə kitabı oxumaq, sonra filmi izləməkdir.