Dərin suda adaptasiya və təzyiqə davamlılıq

Pressline.az xəbər verir ki, bu adaptasiyalar insan bədəninin ekstremal şəraitlərdə fəaliyyət imkanlarını genişləndirir. Su altında dərinlik artdıqca Hidrostatik təzyiq sürətlə yüksəlir və bu, orqanizmə ciddi təsir göstərir.

İnsan bədəni müəyyən həddə qədər bu təzyiqə uyğunlaşa bilir. Xüsusilə nəfəsalma, qan dövranı və qaz mübadiləsi sistemlərində dəyişikliklər baş verir. Dalğıcların istifadə etdiyi xüsusi qaz qarışıqları və tənəffüs texnikaları bu prosesin təhlükəsizliyini təmin edir. Əks halda, Dekompresiya xəstəliyi kimi ciddi sağlamlıq problemləri yarana bilər ki, bu da qanda həll olmuş qazların sürətli şəkildə qabarcıq halına keçməsi ilə bağlıdır.

Dərin suda yaşayan canlılar isə bu şəraitə daha radikal şəkildə uyğunlaşıb. Onların hüceyrə membranları, zülal strukturları və ferment sistemləri yüksək təzyiq altında sabit qalacaq şəkildə təkamül edib. Bu xüsusiyyət Adaptasiya prosesinin klassik nümunəsidir və canlıların mühitə uyğunlaşma qabiliyyətini nümayiş etdirir.

Məsələn, bəzi dərin dəniz balıqları və mikroorqanizmlər yüksək təzyiq altında belə normal metabolizm fəaliyyətini davam etdirə bilir. Onların biokimyəvi sistemləri təzyiqin molekulyar quruluşa təsirini kompensasiya edir və bu da onların ekstremal mühitlərdə yaşamasına imkan yaradır. İnsanlarda isə bu cür dərin uyğunlaşma mövcud deyil, lakin texnologiya və təlim vasitəsilə müəyyən səviyyədə kompensasiya edilir.

Bundan əlavə, dalğıclıq zamanı bədənin verdiyi reaksiyalar Dalğıc refleksi ilə də əlaqəlidir. Bu refleks nəticəsində ürək döyüntüsü yavaşlayır, qan axını həyati orqanlara yönəlir və oksigen istifadəsi optimallaşdırılır. Bu mexanizm insanın sualtı mühitdə daha uzun müddət qalmasına kömək edir.

Dalğıcların dərin suda yüksək təzyiqə dözümlülüyü həm texnoloji vasitələrin, həm də orqanizmin müəyyən fizioloji uyğunlaşmalarının nəticəsidir. Bu sahədə aparılan tədqiqatlar insanın ekstremal mühitlərdə fəaliyyət imkanlarını daha yaxşı anlamağa və təhlükəsizliyi artırmağa xidmət edir.