20-03-2026, 11:00

Qum tısbağalarının nəm qumda izləri tanıması

Pressline.az xəbər verir ki, Qum tısbağası kimi dəniz tısbağaları yumurta qoyma və hərəkət zamanı ətraf mühiti hiss etmə qabiliyyəti çox inkişaf etmiş canlılardandır və bu xüsusiyyət onların sağ qalma strategiyasında mühüm rol oynayır.

Nəmli qum üzərində izlərin seçilməsi əsasən mexanoreseptorlar və kimyəvi hissiyatla bağlıdır. Tısbağaların dərisində yerləşən həssas reseptorlar qum dənəciklərinin sıxlığındakı və nəmliyindəki ən kiçik dəyişiklikləri belə hiss edə bilir. Bu mexanizm Sensor qavrayış ilə əlaqəlidir və canlıların ətraf mühitdəki fiziki dəyişiklikləri qəbul etməsinə imkan yaradır.

Nəm qum, quru quma nisbətən daha sıx və sabit struktura malik olduğuna görə, üzərindəki izlər daha aydın və uzun müddət qalıcı olur. Tısbağalar bu fərqi həm vibrasiya, həm də təzyiq dəyişiklikləri vasitəsilə hiss edirlər. Bu xüsusiyyət onların sahilə çıxarkən və ya dənizə qayıdarkən düzgün istiqamət seçməsinə kömək edir.

Bundan əlavə, dəniz tısbağalarının naviqasiya qabiliyyəti yalnız qum hissiyatı ilə məhdudlaşmır. Onlar həmçinin Yer maqnit sahəsini hiss edə bilən bioloji kompas kimi fəaliyyət göstərirlər. Maqnitoresepsiya sayəsində uzun məsafələrdə belə doğulduqları sahillərə geri qayıda bilirlər.

Dəniz biologiyası sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, bu cür çoxqatlı hissiyat sistemləri tısbağaların milyonlarla il ərzində okean ekosistemində uğurla yaşamasını təmin edib. Nəmli qum isə bu kompleks davranış zəncirində mühüm yer tutan təbii siqnal mühitidir.

Qum tısbağalarının nəm qum üzərində izləri seçə bilməsi onların yüksək inkişaf etmiş hissiyat sisteminin və təbiətə uyğunlaşma qabiliyyətinin bir hissəsidir.

Xəbər lenti