25-03-2026, 17:00

Kalamarların rəng dəyişdirmə sirri: dənizin kamuflyaj ustaları

Pressline.az xəbər verir ki, bəzi dəniz kalamarları maraqlı və unikal müdafiə mexanizminə sahibdirlər: rəng dəyişdirmə qabiliyyəti. Bu xüsusiyyət onların yırtıcılardan gizlənməsinə və təhlükəsizliyini təmin etməsinə imkan yaradır. Kalamarların dərisində yerləşən xüsusi piqment hüceyrələri – xromatoforlar – işığa, rənglərə və ətraf mühit şəraitinə uyğun olaraq dərinin rəngini sürətlə dəyişməyə imkan verir. Bu hüceyrələr bir-biri ilə koordinasiyada işləyərək, kalamarların kamuflyaj effekti yaratmasını təmin edir.

Rəng dəyişdirmə yalnız kamuflyaj üçün deyil. Tədqiqatlar göstərir ki, kalamarlar bu bacarıq vasitəsilə həm digər kalamarlara vizual siqnallar göndərə bilir, həm də potensial yırtıcıları çaşdırır. Məsələn, bəzi növlər ani rəng dəyişdirərək yırtıcını çaşdırır və qaçmaq üçün vaxt qazanır. Eyni zamanda, bəzən bu rəng nümunələri sosial davranış və cütləşmə zamanı əhəmiyyətli rol oynayır – parlaq və kontrastlı rənglər diqqət çəkmək və cüt seçimini təsir etmək üçün istifadə olunur.

Bundan başqa, kalamarlar bədənlərindən mürəkkəb ifraz edərək dənizdə bulanıqlıq yaradırlar. Bu strategiya yırtıcıların izləmə imkanlarını azaldır və müdafiəni ikiqat gücləndirir. Bioloqların apardığı araşdırmalar göstərir ki, kalamarların bu mürəkkəb ifrazı və xromatofor sistemi bir-biri ilə sinxron işləyərək inanılmaz adaptasiya qabiliyyəti yaradır.

Kalamarların rəng dəyişdirmə bacarığı elmi tədqiqatlar üçün də böyük maraq doğurur. Bu qabiliyyət biomimetik texnologiyalarda, hərbi kamuflyaj və yeni növ vizual materialların inkişafında ilham mənbəyi kimi istifadə olunur.

Kalamarlar yalnız dəniz ekosistemini zənginləşdirmir, həm də təbiətin mürəkkəb adaptasiya mexanizmlərini öyrənmək üçün əvəzolunmaz canlılar sırasına daxildir.

Xəbər lenti