24-03-2026, 10:30

Kərtənkələlərin uyğunlaşma qabiliyyəti: dəri dəyişimi və sağ qalma strategiyaları

Təbiətdə sürünənlərin adaptasiya mexanizmləri olduqca müxtəlifdir və bu baxımdan bəzi kərtənkələlər növlərinin dəri dəyişmə və rəng tənzimləmə qabiliyyəti xüsusi maraq doğurur.

Pressline.az xəbər verir ki, bu xüsusiyyət həm bədən temperaturunun idarə olunmasına, həm də yırtıcılardan qorunmağa xidmət edir.

Kərtənkələlər bəzi növlərində dərinin rəngi ətraf mühitə uyğun olaraq dəyişə bilir. Bu proses “kamuflyaj” adlanır və heyvanın görünməz hala yaxınlaşmasına imkan yaradır. Beləliklə, kərtənkələ daş, torpaq və bitki örtüyü ilə vizual olaraq uyğunlaşaraq yırtıcılardan gizlənə bilir.

Eyni zamanda rəng dəyişimi istilik tənzimləməsində də mühüm rol oynayır. Tünd rənglər daha çox günəş enerjisi udduğu üçün bədən temperaturunun yüksəlməsinə, açıq rənglər isə əksinə, sərinləməyə kömək edir. Bu xüsusiyyət xüsusilə günəşli və dəyişkən iqlim şəraitində yaşayan növlər üçün vacibdir.

Kamuflyaj və termorequlyasiya birlikdə kərtənkələlərin müxtəlif mühitlərdə yaşamasını asanlaşdıran əsas bioloji mexanizmlərdən biridir. Bu qabiliyyət onların təkamül prosesində daha uğurlu şəkildə uyğunlaşmasına şərait yaradıb.

Bəzi kərtənkələlər üçün dərinin dəyişdirilməsi təkcə müdafiə vasitəsi deyil, həm də həyat fəaliyyəti üçün vacib olan temperatur balansını qoruyan təbii mexanizmdir.

Xəbər lenti