26-03-2026, 11:30

Bu göbələklər radioaktiv maddələri enerji mənbəyi kimi istifadə edə bilir

Pressline.az xəbər verir ki, bəzi göbələk növləri ekstremal şəraitdə inanılmaz adaptasiya qabiliyyətinə malikdir: onlar radioaktiv maddələri enerji mənbəyi kimi istifadə edə bilirlər. Bu xüsusiyyət alimlər üçün böyük maraq doğurur və biotexnologiya sahəsində yeni imkanlar açır.

Məşhur nümunələrdən biri Cladosporium sativusCryptococcus neoformans kimi göbələklərdir. Bu göbələklər radioaktiv materialların yaratdığı jonlaşmış radiasiya sahələrini enerji mənbəyi kimi “udaraq” öz metabolizmasını aktivləşdirir. Tədqiqatçılar bunu “radiosintez” adlandırır.

Belə fenomen ilk dəfə Çernobıl nüvə qəzası sonrası ərazidə müşahidə olunub. Orada bəzi göbələklər yüksək dozalı radiasiya altında sürətlə böyüyüb. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu göbələklərin tərkibindəki melanin molekulları radiasiyanı udaraq enerji kimi istifadə edir.

Bu mexanizm göbələklərə yalnız radiasiyadan qorunmaqla kifayətlənmir, həm də onların inkişafını və çoxalmasını sürətləndirir. Bundan əlavə, bu tapıntılar bioremediasiya — radioaktiv tullantıların təmizlənməsi və idarə olunması texnologiyaları üçün perspektivli ideya kimi qiymətləndirilir.

Bəzi göbələklərin radioaktiv maddələri enerji mənbəyi kimi istifadə etməsi təbiətin necə mürəkkəb və fövqəladə adaptasiyalara malik olduğunu göstərir. Bu xüsusiyyət həm ekologiya, həm də biotexnologiya sahələrində yeni tədqiqat imkanları açır və insan üçün praktik tətbiqlər yarada bilər.

Xəbər lenti