Kvant fizikasının sirri: eyni anda iki yerdə olmaq mümkündürmü?

Pressline.az xəbər verir ki, Kvant fizikası sahəsində aparılan tədqiqatlara görə, mikroaləmdə bəzi zərrəciklər eyni anda bir neçə vəziyyətdə mövcud ola bilir. Bu fenomen Superpozisiya prinsipi kimi tanınır və müasir fizikanın ən maraqlı anlayışlarından biri hesab olunur.

Superpozisiya zamanı zərrəcik – məsələn, elektron – müşahidə olunana qədər eyni anda bir neçə fərqli mövqe və ya vəziyyətdə “ola bilər”. Bu o deməkdir ki, zərrəcik konkret bir yerdə deyil, ehtimalların kombinasiyası şəklində mövcuddur.

Bu anlayışı izah etmək üçün məşhur Şrödingerin pişiyi düşüncə təcrübəsi istifadə olunur. Bu modelə görə, qapalı qutudakı pişik eyni anda həm diri, həm də ölü vəziyyətdə hesab olunur — yalnız müşahidə edildikdə vəziyyət “müəyyənləşir”.

Lakin mütəxəssislər qeyd edir ki, bu fenomen yalnız atom və subatom səviyyəsində müşahidə olunur. Yəni gündəlik həyatda insanların və ya böyük obyektlərin eyni anda iki yerdə olması praktik olaraq mümkün deyil. Bunun səbəbi makro aləmdə kvant effektlərinin tez bir zamanda “dağılması” və klassik fizika qanunlarının üstünlük təşkil etməsidir.

Bununla belə, superpozisiya prinsipi artıq müasir texnologiyalarda tətbiq olunur. Xüsusilə kvant kompüterləri bu xüsusiyyət sayəsində eyni anda çoxlu hesablamalar aparmaq qabiliyyətinə malikdir və gələcəkdə texnologiyada inqilabi dəyişikliklər vəd edir.

Kvant fizikasına görə eyni anda bir neçə vəziyyətdə olmaq mümkündür, lakin bu yalnız mikro dünyada – atomlar və zərrəciklər səviyyəsində keçərlidir. Bu prinsip isə elm dünyasında hələ də araşdırılmağa davam edən ən maraqlı və sirli mövzulardan biri olaraq qalır.