21-03-2026, 11:30

Ayda qravitasiya: Yerdən 6 dəfə zəif cazibə qüvvəsinin səbəbləri və nəticələri

Ay səthində qravitasiya qüvvəsi Yerdəkinin təxminən altıda biri qədərdir və bu fərq kosmik fizikanın əsas qanunları ilə izah olunur.

Pressline.az xəbər verir ki, bu vəziyyət Ayın kütləsinin və radiusunun Yerə nisbətən daha kiçik olması ilə birbaşa əlaqəlidir və bu faktorlar cazibə qüvvəsinin zəifliyini müəyyən edir.

Qravitasiya hər hansı bir cismin kütləsi ilə düz mütənasib, mərkəzdən məsafənin kvadratı ilə isə tərs mütənasibdir. Ayın kütləsi Yerin kütləsindən təxminən 81 dəfə azdır və radiusu da daha kiçikdir. Bu səbəbdən Ay səthində sərbəst düşmə sürəti təxminən 1.62 m/s² təşkil edir, halbuki Yer üzərində bu göstərici 9.81 m/s²-dir.

Bu fərq Ayda hərəkət edən obyektlərin davranışına birbaşa təsir edir. Astronavtlar Ay səthində daha yüngül hiss edir, daha uzun və yüksək tullanma qabiliyyətinə malik olurlar. Eyni zamanda, obyektlərin düşmə sürəti azalır və hərəkət trayektoriyaları daha uzunmüddətli olur.

Ayın zəif cazibə qüvvəsi onun atmosferinin demək olar ki, olmamasının əsas səbəblərindən biridir. Zəif qravitasiya qaz molekullarını saxlaya bilmir və bu da atmosferin formalaşmasına imkan vermir. Nəticədə Ay səthi kosmik radiasiyaya və mikrometeoritlərə birbaşa məruz qalır.

Ayda qravitasiyanın Yerin altıda biri qədər olması həm fiziki qanunların təbii nəticəsidir, həm də kosmik mühitin xüsusiyyətlərini müəyyən edən əsas amillərdən biridir.

Xəbər lenti