31-03-2026, 10:15

Qara dəliklər və zaman anlayışının dəyişməsi

Qara dəlik kainatın ən sirli və güclü obyektlərindən biridir. Onlar o qədər sıx kütləyə malikdir ki, cazibə qüvvəsi işığı belə özündən buraxmır və bu səbəbdən birbaşa müşahidə olunmur.

Pressline.az xəbər verir ki, qara dəliklərin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri onların zaman anlayışına təsir etməsidir. Güclü cazibə sahəsi nəticəsində zamanın axını yavaşlayır. Bu hadisə Zamanın genişlənməsi kimi tanınır və Albert Eynşteynin Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi ilə izah olunur.

Qara dəliyə yaxınlaşdıqca zaman müşahidəçi üçün daha yavaş keçir. Nəzəri olaraq, qara dəliyin hadisə üfüqünə yaxın bir nöqtədə zaman demək olar ki, dayanmış kimi görünə bilər. Bu isə o deməkdir ki, kənardan baxan müşahidəçi üçün həmin obyekt “donmuş” kimi görünər.

Astrofizika sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, qara dəliklər yalnız zamanı deyil, həm də işığın istiqamətini dəyişir. Bu effekt qravitasiya linzalanması adlanır və uzaq qalaktikaların müşahidəsində mühüm rol oynayır.

Bəzi nəzəriyyələrə görə, qara dəliklər zaman və məkan arasında keçid nöqtələri – yəni “wormhole”lər yarada bilər. Lakin bu fikir hələ tam sübut olunmamış və elmi müzakirə mövzusu olaraq qalır.


Xəbər lenti