Uşaqlarda erkən yaşda telefon istifadəsi: psixoloji və sosial təsirlər

Müasir uşaqların həyatında smartfonlar getdikcə daha çox yer tutur. Erkən yaşdan telefon istifadəsi yalnız əyləncə məqsədli deyil, həm də təhsil və sosial ünsiyyət üçün istifadə olunur. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, uşaqların gündəlik həyatına telefonun çox erkən daxil olması bir sıra psixoloji və sosial problemlərə yol açır.

Pressline.az xəbər verir ki, psixoloq Leyla Quliyeva bildirir: “Erkən yaşda uzun müddət telefon istifadəsi uşaqlarda diqqət problemləri, sosial bacarıqların zəifləməsi və emosional sabitliyin pozulmasına səbəb olur. Uşaqlar real ünsiyyət və oyun imkanlarını qaçırır, yalnız virtual aləmdə vaxt keçirirlər.”

Araşdırmalar göstərir ki, ekran qarşısında çox vaxt keçirmək yuxu ritmini pozur, vizual diqqəti zəiflədir və fiziki fəaliyyəti azaldır. Həmçinin, uşaqların sosial bacarıqları – dostluq qurmaq, əməkdaşlıq etmək və konflikt həll etmək qabiliyyətləri – zəifləyir. Bu da məktəb performansına və ümumi psixoloji sağlamlığa mənfi təsir göstərir.

Mütəxəssislər bildirir ki, valideyn nəzarəti bu problemin qarşısını almaqda vacib rol oynayır. “Uşaqlara ekrandan istifadə vaxtını məhdudlaşdırmaq, interaktiv və sosial fəaliyyətlərə cəlb etmək, həmçinin valideyn-uşaq ünsiyyətini artırmaq çox önəmlidir,” – deyə psixoloq əlavə edir.

Yalnız məhdudiyyət qoymaq kifayət deyil, uşaqların texnologiyadan düzgün istifadə etməsi üçün maarifləndirmə aparılmalıdır. Uşaqlara həm oyun, həm də öyrənmə məqsədli texnologiyadan balanslı istifadə öyrədilməlidir. Onlayn təhlükəsizlik, sosial media etikası və məlumat mənbələrinin düzgün seçilməsi də erkən yaşda öyrədilməlidir.