Dünyanın ən böyük gölü: Xəzər dənizinin unikal coğrafiyası

Xəzər dənizi Avropa ilə Asiya arasında yerləşir və sahilləri Azərbaycan, Rusiya, Qazaxıstan, Türkmənistan və İran ilə əhatə olunub. Onun ümumi sahəsi təxminən 371 min kvadrat kilometr təşkil edir ki, bu da onu dünyanın bütün digər göllərindən daha böyük edir.

Xəzərin unikallığı onun su xüsusiyyətlərində də özünü göstərir. Şimal hissəsi daha dayaz və az duzlu olduğu halda, cənub hissəsi daha dərin və duzludur. Bu fərq çaya tökülən suların miqdarı, iqlim şəraiti və buxarlanma səviyyəsi ilə bağlıdır. Xüsusilə Volqa çayı Xəzərə tökülən ən böyük su mənbəyidir və onun hidrologiyasına ciddi təsir edir.

Xəzər dənizi həm də zəngin biomüxtəlifliyi ilə seçilir. Burada yaşayan bir çox canlı növləri, o cümlədən nərə balıqları yalnız bu hövzəyə xasdır. Bu isə onu ekoloji baxımdan son dərəcə dəyərli edir.

Bundan əlavə, Xəzər regionu böyük enerji ehtiyatları ilə də tanınır və neft-qaz yataqları baxımından dünya miqyasında strateji əhəmiyyət daşıyır.

Xəzər dənizi həm ölçülərinə, həm də geoloji və ekoloji xüsusiyyətlərinə görə dünyada analoqu olmayan, unikal və çoxşaxəli təbii su hövzəsidir.