Yağışdan sonra yaranan fəsadlar: Məsuliyyət kimdədir və hansı normalar pozulub?

 Pressline.az xəbər verir ki, ölkə ərazisində yağan intensiv yağışlardan sonra bir sıra fərdi yaşayış evləri və iaişə obyektləri ciddi zərər görüb. Xüsusilə zirzəmilərin su ilə dolması, yolların keçilməz hala düşməsi və obyektlərin fəaliyyətinin dayanması cəmiyyətdə haqlı narazılıq yaradıb. Mütəxəssislər isə bildirirlər ki, bu cür halların baş verməsi təkcə təbii faktorlarla bağlı deyil, həm də uzun illər yığılıb qalan idarəetmə və infrastruktur problemlərinin nəticəsidir.

Məsələnin kökünə baxdıqda əsas məsuliyyət bir neçə qurumun üzərinə düşür. İlk növbədə şəhər və rayon icra hakimiyyətləri, bələdiyyələr, eləcə də su-kanalizasiya və drenaj sistemlərinə cavabdeh qurumların fəaliyyəti diqqət mərkəzinə gəlir. Kanalizasiya xətlərinin vaxtında təmizlənməməsi, yağış sularının axıdılması üçün nəzərdə tutulan sistemlərin ya köhnəlməsi, ya da ümumiyyətlə mövcud olmaması vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

Digər mühüm məsələ isə tikinti sektorundakı ciddi nöqsanlardır. Bir çox yaşayış evləri və obyektlər müvafiq icazə sənədləri olmadan, normativlərə zidd şəkildə inşa edilib. Xüsusilə su basma ehtimalı yüksək olan ərazilərdə tikinti aparılması, relyef və hidroloji xüsusiyyətlərin nəzərə alınmaması sonradan bu kimi problemlərə gətirib çıxarır.

Mövzu ilə bağlı hüquqşünas, tanınmış jurnalist Kamal Əsgərov bildirib ki, bu cür hallarda məsuliyyət konkret qanunvericilik aktları ilə tənzimlənir:

 Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə əsasən, tikinti işləri aparılarkən mühəndis-kommunikasiya sistemləri, o cümlədən yağış sularının axıdılması sistemi mütləq nəzərə alınmalıdır. Bu tələblərin pozulması inzibati və hüquqi məsuliyyət yaradır.

Eyni zamanda, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə görə:

Tikinti norma və qaydalarının pozulması inzibati cərimə ilə nəticələnir;

Ətraf mühitə və vətəndaşların əmlakına zərər vurulduğu halda məsuliyyət daha da ağırlaşır;

Kommunal xidmətlərin göstərilməsində səhlənkarlıq edən qurumlar da məsuliyyət daşıyır.

Kamal Əsgərov vurğulayıb ki, əgər vətəndaşlara dəymiş zərər sübut olunarsa, bu halda Mülki Məcəllənin zərərin ödənilməsi ilə bağlı maddələri tətbiq edilə bilər və zərərçəkmişlər məhkəməyə müraciət edərək kompensasiya tələb etmək hüququna malikdirlər.

Ekspert əlavə edib ki, bu kimi problemlərin qarşısını almaq üçün yalnız cərimə və məsuliyyət tədbirləri kifayət etmir. Paralel olaraq, şəhərsalma siyasəti yenidən nəzərdən keçirilməli, drenaj sistemləri müasir tələblərə uyğunlaşdırılmalı və tikintiyə nəzarət mexanizmləri gücləndirilməlidir.

Baş verən son hadisələr bir daha göstərir ki, təbii hadisələr qarşısında dayanıqlı infrastrukturun qurulması artıq seçim deyil, zərurətdir. Əks halda, hər güclü yağışdan sonra eyni mənzərə ilə qarşılaşmaq qaçılmaz olacaq.