Şimpanzelər əl alətlərindən istifadə edə bilən nadir heyvanlardandır

Primatologiya sahəsində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, şimpanzelər qida əldə etmək üçün çubuqlardan, daşlardan və yarpaqlardan istifadə edir. Məsələn, onlar termit yuvalarından həşərat çıxarmaq üçün nazik çubuqları alət kimi istifadə edir, qoz-fındıq tipli sərt qabıqlı qidaları sındırmaq üçün isə daşlardan “çəkic” kimi yararlanırlar. Bu davranış yalnız instinktiv deyil, həm də öyrənmə və təcrübə nəticəsində inkişaf edir.

Alət istifadəsi şimpanzelərin sosial davranışları ilə də sıx bağlıdır. Gənc fərdlər bu bacarıqları daha təcrübəli şimpanzeləri müşahidə edərək öyrənir və bu bilik nəsildən-nəslə ötürülür. Bu, heyvanlar arasında mədəni davranış elementlərinin mövcudluğunu göstərən mühüm faktorlardan biri kimi qiymətləndirilir.

Neyrobioloji baxımdan şimpanzelərin beyin quruluşu planlaşdırma, yaddaş və səbəb-nəticə əlaqələrini anlama kimi funksiyaların inkişafına imkan yaradır. Bu isə onların yalnız mövcud alətləri istifadə etməsinə deyil, bəzən onları uyğunlaşdırmasına və ya sadə formada “yaratmasına” şərait yaradır.

Şimpanzelərin alət istifadə etmə qabiliyyəti təkcə maraqlı davranış nümunəsi deyil, həm də insan təkamülünün öyrənilməsi baxımından mühüm elmi əhəmiyyət daşıyır. Bu xüsusiyyət, idrak və texnoloji davranışların formalaşmasının heyvanlar aləmində daha geniş yayılmış olduğunu göstərir.