Böhranlar kimə sərf edir? Siyasətdə “qazananlar” kimdir?

Pressline.az xəbər verir ki, Qlobal və regional miqyasda baş verən böhranlar adətən iqtisadi geriləmə, sosial narazılıq və siyasi qeyri-sabitliklə müşayiət olunur. Lakin ekspertlər bildirir ki, bu cür mürəkkəb dövrlər bəzi qüvvələr üçün yeni imkanlar da yaradır. Tarixi təcrübə göstərir ki, böhranlar yalnız itkilərlə deyil, eyni zamanda müəyyən tərəflərin mövqelərini gücləndirməsi ilə də yadda qalır.

İqtisadi baxımdan ən çox diqqət çəkən sahələrdən biri enerji sektorudur. Qlobal gərginliklər və təchizat zəncirində yaranan problemlər fonunda neft və qazın qiymətində artım müşahidə olunur. Bu isə enerji şirkətlərinin gəlirlərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Xüsusilə ixracatçı ölkələr və iri enerji korporasiyaları böhran dövründə daha böyük qazanc əldə edən tərəflər sırasında yer alır.

Digər mühüm istiqamət isə silah sənayesidir. Regional münaqişələrin artması və təhlükəsizlik risklərinin yüksəlməsi ölkələri müdafiə xərclərini artırmağa vadar edir. Nəticədə silah istehsal edən şirkətlər və hərbi sənaye kompleksi bu vəziyyətdən iqtisadi baxımdan faydalanır. Bu tendensiya son illərdə daha aydın şəkildə müşahidə olunur.

Texnologiya sektoru da böhranların təsirindən kənarda qalmır, lakin bu təsir bir çox hallarda müsbət istiqamətdə olur. Qeyri-müəyyənlik şəraitində şirkətlər və fərdlər rəqəmsal həllərə daha çox üz tutur. Uzaqdan iş, onlayn xidmətlər və rəqəmsal infrastrukturun inkişafı texnologiya şirkətlərinin sürətli böyüməsinə şərait yaradır.

Siyasi müstəvidə isə bəzi dövlətlər böhranları öz geosiyasi mövqelərini gücləndirmək üçün istifadə edir. Zəifləyən regionlarda təsir imkanlarının artırılması, yeni iqtisadi və siyasi ittifaqların qurulması, həmçinin rəqiblərin mövqelərinin zəifləməsindən yararlanmaq bu strategiyanın əsas elementlərindəndir. Güclü dövlətlər böhran şəraitində daha çevik qərarlar qəbul edərək beynəlxalq arenada üstünlük qazana bilirlər.

Analitiklərin fikrincə, böhranların mahiyyətini düzgün anlamaq üçün yalnız onların yaratdığı problemlərə deyil, həm də bu proseslərdən kimlərin faydalandığına diqqət yetirmək lazımdır. Bu yanaşma gələcəkdə baş verə biləcək siyasi və iqtisadi dəyişiklikləri daha dəqiq proqnozlaşdırmağa imkan verir.

Nəticə etibarilə, böhranlar geniş kütlələr üçün çətinliklər yaratsa da, müəyyən dairələr üçün fürsət rolunu oynayır. “Qazananlar” isə adətən yaranmış vəziyyəti düzgün qiymətləndirərək ondan strateji şəkildə istifadə etməyi bacaran tərəflər olur.