26-03-2026, 12:00

Ayın Yerə təsiri: dəniz səviyyəsi və okean cərəyanlarının gizli nizamlayıcısı

Pressline.az xəbər verir ki, Yer peyki olan Ay planetimizdə bir çox təbii proseslərə, xüsusilə də dəniz səviyyəsi və okean cərəyanlarına mühüm təsir göstərir. Bu təsirin əsas səbəbi Ayın cazibə qüvvəsidir.

Ayın cazibə qüvvəsi Yer üzərində gelgit hadisələrini (yəni suyun qalxması və enməsi) yaradır. Bu proses nəticəsində okean və dənizlərdə suyun səviyyəsi müntəzəm olaraq dəyişir. Gün ərzində adətən iki dəfə yüksəlmə (qabarma) və iki dəfə enmə (çəkilmə) müşahidə olunur.

Bu hadisə yalnız sahil zolaqlarına təsir etmir. Gelgitlər okean cərəyanlarının hərəkətinə də təsir göstərərək suyun qlobal dövranını formalaşdırır. Bu isə iqlim sisteminə, su temperaturuna və dəniz canlılarının yaşayış mühitinə birbaşa təsir edir.

Bundan əlavə, Ayın təsiri ilə yaranan bu ritmik dəyişikliklər dəniz ekosistemlərinin balansını qorumaqda mühüm rol oynayır. Məsələn, bəzi balıq və digər dəniz canlıları məhz gelgit dövrlərinə uyğun şəkildə qidalanır və çoxalır.

Alimlər qeyd edir ki, əgər Ay olmasaydı, Yer üzündəki okean sistemləri və iqlim daha qeyri-sabit ola bilərdi. Bu da canlı həyatının inkişafına ciddi təsir göstərə bilərdi.

Ay yalnız gecə səmasında parlayan bir obyekt deyil, həm də Yer üzərindəki su sistemlərinin və iqlimin tənzimlənməsində mühüm rol oynayan əsas amillərdən biridir.

Xəbər lenti