Ayın Yerə təsiri: dəniz səviyyəsi və okean cərəyanlarının gizli nizamlayıcısı
Pressline.az xəbər verir ki, Yer peyki olan Ay planetimizdə bir çox təbii proseslərə, xüsusilə də dəniz səviyyəsi və okean cərəyanlarına mühüm təsir göstərir. Bu təsirin əsas səbəbi Ayın cazibə qüvvəsidir.
Ayın cazibə qüvvəsi Yer üzərində gelgit hadisələrini (yəni suyun qalxması və enməsi) yaradır. Bu proses nəticəsində okean və dənizlərdə suyun səviyyəsi müntəzəm olaraq dəyişir. Gün ərzində adətən iki dəfə yüksəlmə (qabarma) və iki dəfə enmə (çəkilmə) müşahidə olunur.
Bu hadisə yalnız sahil zolaqlarına təsir etmir. Gelgitlər okean cərəyanlarının hərəkətinə də təsir göstərərək suyun qlobal dövranını formalaşdırır. Bu isə iqlim sisteminə, su temperaturuna və dəniz canlılarının yaşayış mühitinə birbaşa təsir edir.
Bundan əlavə, Ayın təsiri ilə yaranan bu ritmik dəyişikliklər dəniz ekosistemlərinin balansını qorumaqda mühüm rol oynayır. Məsələn, bəzi balıq və digər dəniz canlıları məhz gelgit dövrlərinə uyğun şəkildə qidalanır və çoxalır.
Alimlər qeyd edir ki, əgər Ay olmasaydı, Yer üzündəki okean sistemləri və iqlim daha qeyri-sabit ola bilərdi. Bu da canlı həyatının inkişafına ciddi təsir göstərə bilərdi.
Ay yalnız gecə səmasında parlayan bir obyekt deyil, həm də Yer üzərindəki su sistemlərinin və iqlimin tənzimlənməsində mühüm rol oynayan əsas amillərdən biridir.
-
19-03-2026, 13:30Yer fırlanma sürətinin azalması və sutkaların uzanması -
23-03-2026, 16:30Sakit okean: dəniz canlılarının ən zəngin olduğu qlobal ekosistem -
21-03-2026, 11:30Ayda qravitasiya: Yerdən 6 dəfə zəif cazibə qüvvəsinin səbəbləri və nəticələri -
16-03-2026, 16:30Arktika buzlarının 90%-i son 30 ildə əriməkdədir -
25-03-2026, 15:0010 kvadratkilometrlik yaşıl nəhəng: dünyanın ən böyük yosun koloniyası
Xəbər lenti
-
Вчера, 18:00"FOMO" Sindromu: Sosial Mediada Hər Şeyi Qaçırmaq Qorxusu
-
Вчера, 17:45Tehran aeroportu fəaliyyətini bərpa etdi
-
Вчера, 17:30Yalnızlıq Epidemiyası: Müasir Dünyada İnsanlar Niyə Təklənir?
-
Вчера, 17:15Gələn həftə güclü yağış yağacaq, şimşək çaxacaq, dolu düşəcək
-
Вчера, 17:00Biometrik Ödənişlər: Kartların Dövrü Bitirmi?
-
Вчера, 16:45Pulunu dollarlarla saxlayanlara şad xəbər
-
Вчера, 16:30Smart Şəhərlər: Texnologiya Tıxac Problemini Necə Həll Edəcək?
-
Вчера, 16:15"Dövlət qurumları nasaz avtomobilləri sığortalayır" - Hesablama Palatası
-
Вчера, 16:00Rəqəmsal Miras: Öldükdən Sonra Hesablarımıza Nə Olur?
-
Вчера, 15:45Ağamirzə: "Gənclər nəsihətə qulaq asmır"
-
Вчера, 15:30Şəhər Əfsanələri: Rəqəmsal Dövrün Yeni Mifləri
-
Вчера, 15:15Zelenski ölkəsinə yardıma görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkür etdi
-
Вчера, 15:00Kofein Asılılığı: Qəhvə Bizi Həqiqətən Enerjili Edir?
-
Вчера, 14:45İlham Əliyevin Volodimir Zelenski ilə geniş tərkibdə görüşü keçirilir
-
Вчера, 14:30Gələcəyin 5 Peşəsi: Hazırkı Tələbələr Nəyə Hazırlaşmalıdır?
-
Вчера, 14:15Sabah 24 dərəcə isti olacaq
-
Вчера, 14:00Sosial Mediada "Mükəmməl Həyat" İllüziyası: Depressiyanın Yeni Səbəbi
-
Вчера, 13:45Əraqçi Pakistanda Munirlə görüşdü
-
Вчера, 13:30Yeni Nəsil Karyeradan Nə Gözləyir?
-
Вчера, 13:15"Çox kökəlmişəm, utanıram"
-
Вчера, 13:00"Ulduz Partlayışından Cibimizə": Qızılın inanılmaz səyahəti
-
Вчера, 12:45Avropa çempionatı: Azərbaycanın səkkiz güləşçisi döşək üzərinə çıxacaq
-
Вчера, 12:30"Yuxu Paralizi": Beynin yuxuda ilişib qalması
-
Вчера, 12:15XİN-də işləmək istəyənlərin NƏZƏRİNƏ
-
Вчера, 12:00"Mavi Lava": Kawah Ijen vulkanının möcüzəsi
-
Вчера, 11:45Azərbaycan Premyer Liqası: XXIX tura iki oyunla start veriləcək
-
Вчера, 11:30"Kölgə Biosferası": Yanımızdakı yadplanetlilər
-
Вчера, 11:15“Brent” nefti bahalaşıb
-
Вчера, 11:00"Sosial Kredit": İnsanların xal sistemi
-
Вчера, 10:45Ranyeri vəzifəsindən ayrıldı
