XALİDƏ HİCRAN
HİKMƏTLİ BEYTLƏR
OXUCULARIMIZIN XAHİŞİ İLƏ
———————————
4 cildlik “ HİKMƏT XƏZİNƏSİ”, 1- ci cild.
DÖRDÜNCÜ HİSSƏ
Tale quşu, xəbər ver, təkcə bircə taledən
Bircə dəfə taleyi dəyişdirə biləndən.
***
Yazılanı bir dəfə, görən, poza bilərsən?
Yerinə yenisini bir gün yaza bilərsən?
***
İnsanı sağlığında əzizlə, sevinəcək,
Öləni ha əzizlə, onsuz da bilməyəcək.
***
Könlünü al qəlbin, könlü xoş olsun qəlbin,
Könlünü qırma, könlü naxoş olmasın qəlbin.
***
Ağıla heyranam mən, ağıllı insanı severəm,
Xoşuma gəlməyəni, ağlına görə çox sevərəm.
***
Yolunda bax nə var ki, daşa, dəmirə oxşar,
Onları götür yoldan, ayaqlara dolaşar.
***
Sən düz yollarla get ki, ayağın dolaşmasın,
Əyri yolda dərdlərin qoy başından aşmasın.
***
Başına qazan keçir, heç kəs görməsin üzün,
Nə istəyirsən eylə, bir kimsə bilməz düzün.
***
Əməlindən bəlli olar, gizli bir iş də görsən,
Ariflər biləcək ki, bu işi məhz sən görübsən.
***
Bağçada hər meyvə var; alça, ərik, nar, lumu,
Hətta oxşamasa da, tanıyırıq hər tumu.
***
Balan oxşar sənə xoş üzü, hər hali ilə,
Ədəb-ərkanı, təbi, hər cür xasiyyətiylə.
***
Gər olsan xoş niyyətli, dünya olmaz sənə dar,
Etdiyin xeyir əməl bir gün verər sənə bar.
***
Olmasın qəlbində qəzəb və şiddət,
İnsanda gərək ola xoş xasiyyət.
***
Düşməni dostum bilib, düzü-dünyanı gəzdim,
Tanısaydım, düşməni yaxın dostum bilməzdim.
***
Ey övladım, gözümün nuru, dinim, imanım,
Gördüyümə inanım, ya hissimə inanım?
***
Çox vaxt hiss eylərsən, amma fəhmin düz söylər,
Hissinə inanma, hissin səni hiss eylər.
***
Tanrıdan bir payin var, ağacında bar da var,
Övlad kimi pay göstər, bundan gözəl harda var?
***
Qədrini bil, hər gün çay qızıl alma gətirməz,
Çay qurusa, nə alma?- heç suyu da içilməz.
***
Tanrı nə yaradıbsa, əskiyi-artığı yox.
Kim nə yarada bilər? – Onun yaratdığı yox!
***
Yaratmaq Tanrıya məxsus, mən kiməm nəsə yaradam?
Özümü Tanrı yaradıb, mən nəyi, necə yaradam?
***
Qüdrətdəndir, ey insan, filosof, sair, rəssamsan,
Tanrı rəhm edib verdi, oldun şair, ya yazansan.
***
Sən keçmişə dön, bir bax, İsgəndər nə istədi? –
O dünyanı istədi, ömür aman vermədi.
***
Böyük-böyük danışma, Allaha şərik qoşma,
Birdən qolun tərpənməz, ağzına qoya loxma.
***
Aşkarım, gizlində olsaydı, bilməzdilər nəyim var,
Gizlindəkilər aşkar olsa, görərdilər nəyim var.
***
Aslana heyranam təkcə adına görə yox,
Heyranam ona görə ki, şahanə işi çox.
***
Çaqqala yaxşı ki, deyildi “budu çaqqal”,
Yoxsa, deyərdi mənəm meşəyə ağsaqqal.
***
İlana verilməsəydi sancmaq qabiliyyəti,
İnsanın diliylə sancmağı olardı xasiyyəti.
***
Nizamı elə düz ki, yox iynə ucu nöqsanı,
Nədən nə görsək nöqsan axtarrıq, gəzib hər yanı?
***
Deyəcəyin söz bir məna kəsb etmirsə,
Sus, əgər mənliyini ifşa edirsə.
* **
Əgər məclisdə olmasan tanınan məşhur alim,
Dilin cilovun bərk saxla, dinləməsə də təlim.
***
Elə söz demə biri utanıb, qızarsın,
Dediyin hər bir sözdən vicdanın boylansın.
***
Qonşunun süfrəsində olmasa urvalıq,
Sən necə evində taparsan bir rahatlıq?!
***
Gər doldurarsan evinə, edər artıqlıq,
Nəyisə bağışlasan, olar xeyirxahlıq.
***
Sənə verib yaradan, sən də ver olmayana,
Hər verdiyin yazılır, agahdır Yaradana.
***
Sıxma əllərini, ver yoxsula olanından,
Vədi mən etmədim, dediyin verər Yaradan.
***
Gərək Allah deyənə sən də əməl edəsən,
Son nəfəsdə qoymazlar bir də geri dönəsən.
***
Gərəyini götür, qalanı ver olmayana burda,
Özgəyə verdiyin də özünə çatacaqdır orda.
***
Gər bostançı bostanı tək özü nuş edəcək,
Ertəsi il bostanı çəyirtgələr yeyəcək.
***
Bir quşa belə Tanrı verməsə dəni cüzi,
Qışda qarlar yağanda, taparmı o quş ruzi?
***
Bir gəncin addımları olsa da asta-asta,
Təqib etməkçin qoca qaçar ki ona çata.
***
Hər kəs ki, bacarmaz edə dərzilik,
Tərs-avand tikər, deyər bu iş qayçılıq.
***
Millətin başında olmasa güclü hökmdar,
Hər kəs eşqə düşər ki, olsun özü hökmdar.
***
Gərək qazanasan ki, gəncliyində bir peşə,
Ayaqların deməsin, peşəm budur yer eşə.
***
Borc verməsən, nə deyər bir gün sənə var verən?
Bir gün geri alarcaq o verdiklərin səndən.
***
