HİKMƏTLİ  BEYTLƏR

                 4 cildlik “ HİKMƏT  XƏZİNƏSİ”,   1- ci cild.

 

              

                                                                                  

      

    ON BEŞİNCİ HİSSƏ

 

DİLİM, OL DİLİM_ DİLİM 

                                                                     

Sovur getsin aradakı soyuqluğu, şaxtanı,

Buz bağlasa aranızda, itilə buz baltanı.

***

Küsülülük kin artırır, əl-qolunu bağlayır,

Bir şirin söz kin azaldır, ürək həmən çağlayar.

***

Al bıçağı, kəs almanı, küs yesin dilim-dilim,

Acı sözdən sonra demə dilim-dilim ol, dilim.

***

Münasibət olsa gərgin, sən olma həmən qəmgin,

Amma kin saxlasan, inan, ömrünü kəsər o kin.

***

Kin- küdurət alar gücü, gücünü vermə kinə,

Çalış ki, qüvvətini kin almaya, qala sənə.

***

Xoş xasiyyət əlindədir, kin- küdrət iblisdədir,

Bacar, əlindəkin saxla, iblis, bil ki, içindədir.

***

Sənin qəlbinə əl çəkib, gecə-gündüz göz dikib,

Dilindədir, qəlbindədir, sanma səndən əl çəkib,

***

Ək arpanı, ək buğdanı, məmnun elə insanı,

Diqqət elə, qarışdırma buğda ilə arpanı.

***

İnsanlığın heç itməsin qarışan aralıqda,

Hay salma, axı nə var ki, hay-küydə, qışqırıda?

***

Asta -asta sən danış ki, bilək nədir dərd-qəmin,

Bağırma ki, şüşələri qırılacaq tövlənin.

***

Örtmə qazan qapağını, bil ətrafa baxmağı,

Sən də dadsan ac qalmağı, bilərsən doydurmağı.

***

Olma sən bir daş qəfadan, ol şirni dolu qənddan,

Qorx barı öz Allahından, danışma altdan-altdan.

***

Olsan əgər qəlbi açıq, nəyə lazım qara palçıq?

O dünyada üzün olar ağ, olsan əliaçıq.

***

Tap dözümü hər işində, nə taparsan pislikdə?

Xəsislik yox kişilikdə, mərdlik olmaz biclikdə.

***

Pulla ölçmə hər insanı, bil kimdə nə olanı,

Kim satır kərpici ucuz, kim palçığın bahalı.

***

Ol dildara, ol gülə xoş, olmazsan hər kəsə xoş,

Kimi görsə olar naxoş, kim görməsə, o naxoş.

***

Özün öz pis əməlindən çəkərsənsə xəcalət,

Onda pis iş görməzsən sən, heç zaman bil ki, əlbət.

***

Xəsis olma, ey övladım, yaman pisdi xəstəlik,

İnan xəsislik gətirər insana çox əskiklik.

***

Nəyi isə edər əskik xasiyyətdə xəsislik,

Şən nə qədər yaxşı olsan, nəyinsə olar əskik.

***

Ax bulağın gözü kimi, orda su təmiz olur

Bir-iki metr axdıqda suda nə desən olur.

***

Dərin quyuda buzxana, dağ başında buzxana,

Bircə çimdik duz verən ol, san varındır duzxana.

***

Nəyi isə edər əskik xasiyyətdə xəsislik,

Şən nə qədər yaxşı olsan, nəyinsə olar əskik.

***

Ax bulağın gözü kimi, orda su təmiz olur,

Bir-iki metr axdıqda suda nə desən olur.

***

Dərin quyuda buzxana, dağ başında buzxana,

Bircə çimdik duz verən ol, san varındır duzxana.

 

    DOĞRU YOX ƏMƏLİNDƏ

 

Nə şikəst deyilsən, nə də ki naxoş,

Ömrü yaşayırsan dünyada sərxoş.

***

Sən təcrübə etsən də kimyada,

Hələ nə var bilməzsən dünyada.

***

Təəccüb sənsən, dərinə getdikcə yaxşı bilərsən,

Düz yolda olmadığını bilsən, təəssüf edərsən.

***

Gözlərin şox məsumdur, xasiyyətinsə qəyyum,

Pis əmələ sən özün deməlisən son qoyum.

***

Toyuq yumurtasından qaz altda çıxsa bala,

Toyuq cücəsi olar, olmaz o qaza bala.

***

Sən bir kəslə oturub-dursan da,

Ad sənindir, sahib durmasan da.

***

Şamları yandırsa da mütləq bir alov,

İşıq samın deyərlər, danılar alov.

***

Dağda püskürər qaz-palçıq vulkanı,

Püskürüb, incitmə məsum insanı.

***

Axıtsa da qanını bir canalan,

Sən olma insan qanına qan alan.

***

Sən heç də zamana etmə bir töhmət,

O sənin yerinə olur xəcalət.

***

Nədir bu ağırlıq, bu qara gölgə,

Bəlkə edəsən pis əmələ tövbə.

***

Yox olsun yolundan əyri olanlar,

Çəkilsin, yox olsun düz olmayanlar.

***

Sən özün özünlə söhbət et, dərdləş,

Özünə köməkçin sən çalış, əlləş.

***

Yüz insan yığılsa sənə köməyə,

Özünə etdiyin edərmi sənə?

***

İki göz yerinə üç göz də dərddir,

Dərdini üçüncü şəxs çəksə, dərddir.

***

Əməlin olarsa halal və düzgün,

Nə sən, nə başqası olmaz heç küskün.

***

İnsansan, sən bax bir öz ətrafına,

Kömək ol elinə, dost-tanışına.

***

Anladarsan qanmazı onun qandığı dildə,

Onda o anlayar ki, doğru yox əməlində.

 

 

DÖZÜM

 

Böyük mövqeyi vardır dözümdə bir sözün də,

Bir sözlə artıran var gücünü dözümün də.

***

İlahidən taparsan əgər özündə dözüm,

Səbrlə müşkül işlərə bir-bir taparsan çözüm.

***

Gücü olsa deyilən bir kəlmə acı sözün,

Ona da sən dözüm tap, dolmasın o qəm gözün.

***

Dözüm bir mənbədir ki, dərinliyi ümmandır,

Ona güvənməyənin işi, bil ki, yamandır.

***

Döz, dözümü tap özün, lap ucaya var özün,

Dözməyi istəməsən, yerindəcə say özün

***

Dözənlərə valehəm, özüm də dözümlüyəm,

Bu balaca vicudla pələnglərdən güclüyəm.

***

Tanrı mərhəmətidir, insana verir dözüm,

Dözümlə insan tapır müşgül işlərə çözüm.

***

Etmə, gül üzlü pəri, hirsli anda intihar,

Dözümlü olan insan hər müşgülə yol tapar.

***

Qəlbində olsa dərdin, əlbət, bularsan dərman,

İstədiyi mövqeyə çatar, istəsə insan.

***

Qəlbin sıxılsa, nə vaxt, məkanını dəyiş sən,

O məkanda sən özgə bir dünya görəcəksən.